Escuche

 XHKR: Radio Purhépecha Internacional   www.purepechas.org 

     S E C C I Ó N :  F O T O G R A F I A S  //   1 febrero del 2008

    San Lorenzo Narheni, Meseta P'urhépecha. México. 

I N I C I O D I R E C T O R I O V I S I T A S    A R C H I V O  

    BUSCADOR        

 

h

  

Sección editorial

Nuestra palabra
Editorial

La palabra de...
La entrevista
El reportaje
La crónica
Fotografía
Noticiario
  Sección temática
Nuestra historia
Nuestra utopía
Arte indígena
Justicia
Legislación
Municipios
Página del lector

            Medios

            Letras oficiales

            Escríbanos

            Publicidad

 

E S C U C H E

LA NUEVA RADIO PURHÉPECHA

XHKR Radio por Internet


Música P'urhépecha

O N - L I N E


XIRANHUA

en T U N E Z


 

 

XIRANHUA EN BOLIVIA


 

 


REPORTAJE GRAFICO...

 

P’urhépecha vivieron el Chijpiri Jimbani en Seattle WA, EU.
 

Texto por: Eduardo Mota
Fotografías por: Antonio Flores y Carlos Mota

.

                        

Este Año aquí en el estado de Washington EU. Nosotros, miembros de la comunidad P'urepecha  no nos quisimos quedar atrás y con mucho orgullo decidimos festejar el  gran ritual de “Jimbani Uexurinhi" nuestra celebración del fuego nuevo que marca la llegada del año entrante en nuestro antiguo calendario en el cual celebraríamos, Iumu T’amu Ts’inapu (9 obsidiana).

 

Para nosotros esta es una de las celebraciones más importantes para nuestro pueblo, pues no solo se celebra el año nuevo sino también en esta celebración se recuerdan las grandes victorias de guerra que nuestros antepasados obtuvieron, cuando defendieron valientemente a nuestro pueblo  y derrotaron a los Mexicas.

 

Como P’urhépecha me siento muy orgulloso de ver que cada día hay mas y mas personas interesadas en rescatar nuestras antiguas tradiciones, yo pienso que esto es un paso muy importante para nosotros como pueblo, ya que así poco a poco nos empezamos a dar cuenta de muchas cosas, por ejemplo nos empezamos a dar cuenta de que nuestros pueblos ya tenían una civilización muy completa y avanzada desde antes que Cristóbal Colon pisara este continente, así  mismo yo creo que con estos conocimientos nuestro pueblo empezara a recuperar su poder, aquel poder que un día fue salvajemente arrebatado por los conquistadores

 

Aquí en el estado de Washington este evento fue organizado por la organización Orgullo P'urhepecha, un grupo sin fines de lucro que fue formado por gente originaria de varias comunidades p’urhépecha del estado de Michoacán.  El propósito de este grupo es precisamente reunificar y ayudar a nuestro pueblo a salir adelante, así como rescatar el legado de nuestros antepasados.  Como es costumbre en nuestros pueblos; Los que formamos parte de la agrupación Orgullo P’urhépecha pidió permiso a los Tata K’ericha y Nana K’erhicha para poder realizar esta celebración, esto fue muy simbólico ya que Juchari Ionki Anapuecha nos dicen que cualquier P'urhépecha en cualquier parte del mundo tiene derecho a festejar este ritual.

 

La celebración empezó a las ocho p.m., y aunque no se pudo observar La Constelación de Orion (T’amu Joskuecha) esto por motivos climatológicos iniciamos la ceremonia de encender el fuego nuevo a la media noche,  iniciamos con la ofrenda de humo a los cuatro vientos, el propósito de esta ofrenda es par pedirle permiso a los espíritus de los cuatro elementos que nos dan vida para poder festejar esta ceremonia. 

 

También con el sonido de la concha llamamos a los espíritus de nuestros sabios antepasados para que nos acompañaran y nos guiaran en la ceremonia. Después procedimos a prender el fuego nuevo. Tata Antonio Flores de Quinceo, Tata Leobardo Mota, Acha Xinapu y un servidor Acha Tsintsun Tamapu de Tzintzuntzan representamos a los cuatro sacerdotes de los cuatro puntos cardinales que prenden el fuego nuevo.  Al rededor del fuego colocamos tres piedras piramidales en forma de parangua que representaron los tres templos sagrados de la leyenda de la aparición del fuego.

 

Nuestros símbolos del año nuevo fueron, El bastón de Petamuti, la Paratakukua que es el artefacto que nuestros antepasados usaban para encender el fuego nuevo, y el Ts'inapu(cuchillo de obsidiana que representa a "K'eri Kurhijkueri"). 

 

 

JUCHARI KOMAKUA

 “…Oh cha Tukup Acha K’eri Kurhijkueri

Jiochitsini ini intsperatechani,

i xirhuata tepekatani enga uérhani jaka

iuikata ujchakuerakaterhu

enga kurhikuhinjkuni jaka juchari komakuarhu.

 

Axakua uinapikua juchari uarhipitichani,

indechani engaksï iaxi jupikanjk’a uarhipitarakuechani

ka nirhanjaka kontskakuni irechikua

juchari T’a Jurhiatani.

 

Cha enhatsi meremerejkujka manda tsipku

tandonharhito je inde ipurhijpetichani,

u je eska inde xirhata enga ixu jaurhani jaka

kapchakuarhaka indechani,

ka jucha uni jupikoni ka andani ini uarhiperakuani”.

 

                          Desde Seattle, WA. EU.  1 febrero del 2008.

 

 Este sitio es la palabra virtual de Xiranhua Comunicaciones.  Copyright © Derechos Reservados.
 Comunidad Indígena de San Lorenzo, Meseta P'urhépecha, Michoacán. México.
Contacte  a  Xiranhua